4T Hakkında

Giriş

4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu 11 Ağustos Çarşamba, 2004 tarihinde, İzmir Ekonomi Üniversite’sinde yapılan bir toplantı ile enformel olarak kurulmuş bir platformdur. 2011-2014 Yılları arasında Yaşar Üniversitesinde 5T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu Toplantıları başlığı altında yıllık sempozyum çalışmalarını yürüten tasarımcı, akademisyen ve araştırmacılar, 2 Haziran 2014 tarihinde, 25 kişilik bir kurucu üye grubu ile başvuru yaparak, 4T’yi resmi bir dernek haline getirmişlerdir. Dernekler yasası gereğince ‘Türkiye’ sözcüğünü kullanmak ayrı bir başvuru gerektirdiğinden yeni bir isim benimsenmiş ve 4T: Tasarım ve Tasarım Tarihi Topluluğu Derneği olarak faaliyete geçmiştir.

TARİH

  1. Kuruluş ve ilk isim
4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu 4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu 11 Ağustos Çarşamba, 2004 Tarihinde  İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde yapılan bir toplantıda kurulmuştur. 4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu, Türkiye’de tasarım tarihi üzerine çalışan kişileri bir araya getirerek, ortak projeler geliştirmek, çalışma alanları belirlemek, bu konularda araştırma ve yayın yapmak gibi amaçlar doğrultusunda oluşturulmuştur. Japonya’da çıkan ‘Online Journal of Design History and Philosophy’nin Türkiye’yle bağlantı oluşturmak istemesi üzerine, Osaka Üniversitesi’nden Prof. Haruhiko Fujita’nın bir günlük İzmir ziyaretinde bulunması kapsamlı bir toplantıya neden olmuş ve çeşitli üniversitelerden akademisyenlerin katılımıyla, 4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu, İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde ilk etkinliğini gerçekleştirmiştir. Bu ilk ilk toplantıya konuşmacı olarak katılan Osaka Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haruhiko Fujita teşvik edici konuşmalarıyla 4T’nin kurulmasına katkıda bulunmuştur. Fujita, konuşmasında  öncelikli olarak böyle topluluğun nasıl bir yapısını olması gerektiğine ve buna bağlı olarak da tasarım söylemi kavramına değinmiştir. Her ulusun kendi tasarım kültürüne sahip çıkması gereğini vurgulayarak sözlerine başlayan Fujita, toplumların modern tasarıma doğru yönelmesi sonucu, kendilerine ait tasarım kültürlerini yitireceklerini, bunun sonucunda da tüm dünyanın yeknesak, aynı tür tasarıma doğru gideceğini ve böyle bir dünyanın da farklı toplumların farklı gereksinimlerini karşılamaktan uzak ve en kibar tabirle, sıkıcı olacağını dile getirmiştir. İEÜ Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi’nin o zamanki Dekanı Prof. Dr. Tevfik Balcıoğlu, “Farklı ülkelerdeki tasarımcıların ortak bir alan olarak kullanacağı bu platformun tasarım söyleminde küresel bir perspektif çizmeye yönelik önemli bir girişim” olacağını ifade etmiştir. 1998 yılında Japonya’da kurulan ‘Tasarım Tarihi Forumu’nun tasarımcıları, tarihçileri, felsefecileri, müze küratörlerini, öğrencileri, akademisyenleri ve konuyla ilgilenen herkesi bir araya getiren bir organizasyondur.  Tasarım Tarihi Forumu “her toplumun kendi tasarım kültürü olduğu düşüncesinden yola çıkarak, kültürler arası iletişimi de artıracak bir tasarım tarihi platformu oluşturulmasını hedeflenmektedir. Topluluğun danışma kurulunda Prof. Dr. Tevfik Balcıoğlu da bulunmaktadır. Bu topluluğun faaliyetlerinden biri olan “Tasarım Söylemi” ise, uluslararası bir yapıda farklı kültürlerin buluşacağı ortak bir yayın ve düşünce platformudur. ‘Tasarım Tarihi Forumu’nun bu özendirici yaklaşımının vesile olmasıyla kurulan  4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu hedefleri arasında, her yıl konferans, seminer, sempozyum gibi etkinlikler düzenlemek, sonuçları yayınlamak, kitap olarak basmak, internet üzerinden tasarım tarihi çalışanlar arasında ulusal ve uluslararası bir iletişim ağı kurmak, tüm yazılar arasından seçilecek olanların ayrıca basılması  ile ülkeye ait tasarım söylemi kitaplarının çıkarılması, bu yayınların kalıcı bir arşiv oluşturmak gibi çalışmalar ve kapsamlı projeler bulunmaktadır.
  1. Izmir Ekonomi Üniversitesi Yılları, 2005-2011
4T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu 2005-2011 yılları arasında, İEÜ’de her yıl bir konferans düzenlemiş ve konferans bildiri kitaplarını basmıştır. İlk toplantılar konferans formatında olmuş, konular belirlenmiş, çağrılı konuşmacılarla tartışmalar yürütülmüştür. İzleyen yıllarda durumun giderek geliştiğine tanık oluruz. 4T grubu yavaş yavaş sempozyum formatına dönen bir anlayış içinde, belirlenen konu için bildiri çağrısına çıkmış ve gönderilen önerileri değerlendirip, seçim yaparak konuşmacıları davet etmeye başlamıştır. Bu sürecin hakemli bir hale geldiği, zaman içinde İngilizce bildirilerin de kabul edildiği ve sempozyumların Türkçe ve İngilizce yapıldığı görülmektedir. Yapılan bir diğer yenilik ise davetli konuşmacılar alanındadır. Tasarım ve tasarım tarihi alanında isim yapmış kişilerin çağrılmaya başlanmış ve Jonathan Woodham, Victor Margolin gibi pek çok ünlü tarihçi, 4T sempozyumlarının açılış konuşmalarında ulusal ve uluslararası bir kitleye hitap etmişlerdir
  1. Yaşar Üniversitesi Yılları, 2011-2014
2011 Yılından itibaren sempozyumalar Yaşar Üniversitesinde gerçekleştirilmiştir. Aradaki farkı vurgulamak ve 4T’nin başka bir düzeyde etkinlik gösterdiğini de ifade etmek amacıyla isim değişikliğine gidilmiş ve 5T: Türkiye Tasarım Tarihi Topluluğu Toplantıları başlığı benimsenmiştir. 2012, 2013 ve 2014 yıllarında bu isim altında etkinlikler yürütülmüştür. Bir diğer değişiklik ise bildiri kitabının formatında meydan gelmiştir. Güncellenen kitapçık formatı yeni bir boyut, grafik ve renk anlayışı içinde daha çağdaş bir kimliğe kavuşmuştur.
  1. Dernek Yılları 2014 –
2 Haziran 2014 ile başlayan dernek öyküsü 4T’yi yeni bir çizgiye taşır. Artık formel adı 4T: Tasarım ve Tasarım Tarihi Topluluğu Derneği olarak tescillidir. Kabul edilmiş bir tüzüğü, daha geniş bir çalışma alanı, misyon ve vizyonu bulunmaktadır. Dernek olgusuyla bir ivme kazanan 4T Sempozyumları da bir aşama daha gelişmiş, hakemler uluslararası olmaya başlamış ve Sempozyum dili İngilizce haline gelmiştir. 4T’nin uluslararası bir tanınırlık elde ettiği, bilinirliğinin ve saygınlığının arttığı gözlenmektedir.